Ο ΣΕΡΡΑΪΚΟΣ ΑΚΑΝΕΣ

Ο ΣΕΡΡΑΪΚΟΣ ΑΚΑΝΕΣ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Κωνσταντίνος Πεταλωτής

Νερό, νισεστές, ζάχαρη, φρέσκο κατσικίσιο (ή βουβαλίσιο) βούτυρο, καβουρντισμένα αμύγδαλα.
Αυτά είναι τα βασικά συστατικά του θρυλικού ακανέ, του φημισμένου σερραϊκού λουκουμιού.
Όποιος δεν έχει πάει φαντάρος και δεν έχει απαντήσει στο ερώτημα από που κατάγεται δεν μπορεί να καταλάβει ότι δεν είναι μόνο Σερραίος…
Είναι και …ακανές
Ειδικά όλοι όσοι πήγαν σε εκτός έδρας αγώνα της ομάδας τους ξέρουν και από την καλή και από την ανάποδη το όνομά τους
Ακανέδες λοιπόν!
Αυτό είμαστε
Τι είναι όμως ο ακανές;
Ποιος τον ανακάλυψε;
Πόσο συνδεδεμένος είναι ο ακανές με τον τόπο μας;

Ο ακανές είναι το κατ’ εξοχήν παραδοσιακό γλυκό  των Σερραίων.
Και το δικό μας είναι απόλυτο, μιας και δεν θα τον βρείτε πουθενά αλλού.
Ούτε καν στην Τουρκία, από την οποία υποτίθεται ότι προέρχεται.
Φυσικά δεν θα το βρείτε και σε καμιά άλλη περιοχή, τόσο της χώρας μας όσο και της υφηλίου.
Οπτικά βέβαια μοιάζει με ένα μικρό λουκούμι.
Αλλά δεν είναι λουκούμι.
Μιας και η διαφορά τους έγκειται στη γεύση.
Μόλις φας τον ακανέ, αυτό που καταλαβαίνεις από την πρώτη στιγμή, είναι η γεύση του φρέσκου βουτύρου και του καλοψημένου αμύγδαλου.
Γεύση που σε καμία περίπτωση δεν έχει κανένα λουκούμι.

Δύο είναι οι εκδοχές που κυκλοφορούν για την ιστορία του ακανέ.
Και οι δύο εκδοχές μας πάνε πίσω στην εποχή της Τουρκοκρατίας, όταν οι Μπέηδες έκαναν τις καλοκαιρινές διακοπές τους στο Λαϊλιά.
Ο Λαϊλιάς βέβαια , το δικό μας βουνό που πήρε το όνομά του από παραφθορά του τουρκικού τοπωνυμίου Yailas=Γιαϊλιάς, σημαίνει παραθεριστικός οικισμός.
Μάλιστα ο Λαϊλιάς  κατά τον Τούρκο περιηγητή Ελβιά Τσελεμπή, που επισκέφθηκε τον Λαϊλιά το 1668: «…ήταν τόπος με λαμπρό αέρα, αληθής θελξικάρδιος παράδεισος, ανώτερος του οποίου δεν υπάρχει».
Για την εξυπηρέτηση των 2.000 παραθεριστών, πάντα κατά τον ίδιο περιηγητή, υπήρχαν διάσπαρτα στο δάσος του Λαϊλιά, περίπου σαράντα Τζαμιά, δύο Λουτρά, ένα Σχολείο, Χάνια (Πανδοχεία) και Ιεροδικαστήριο.
Σε αυτό τον παραθεριστικό τόπο υπήρχε ανάγκη και για ένα απαλό γλυκό που είχε ως βάση το πολύ ελαφρό (βουνίσιο) νερό της περιοχής.
Η λέξη “ακανές” προήλθε, όπως λένε, από την λέξη “ανακατεύω”, γιατί το μείγμα χρειάζεται πολύωρο ανακάτεμα και από το κατάφαση “ναι”, που έλεγαν πάντα οι δούλοι, οι οποίοι ήταν αυτοί που ανακάτευαν το μείγμα. Δηλαδή, οι Τούρκοι διέταζαν τον Έλληνα που ανακάτευε το καυτό μείγμα να κάνει γρήγορα (ΑΚΑ) κι εκείνος κουρασμένος να απαντά (ΝΑΙ).

Σύμφωνα με μια δεύτερη εκδοχή, η αρχική ονομασία στα τούρκικα ήταν (χ)ακανέ χαλβά.
Οπότε η λέξη ακανές πιθανόν να προέρχεται από την τούρκικη λέξη ΧΑΚΑΝ που σημαίνει πρίγκιπας, να ήταν δηλαδή ο ακανές, ο χαλβάς του …πρίγκιπα!
Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι η προσθήκη του “Χ” στα τούρκικα πριν από μία λέξη, ήχος που μόλις ακούγεται σαν άχνα, φανέρωνε κάτι το …εξαιρετικό!
Ήταν εξάλλου γνωστή η αγάπη των Τούρκων για τα λουκούμια (hulkum), που η παράδοση λέει ότι απαλύνουν το λαιμό και γλυκαίνουν τη φωνή.
Και ο ακανές ένα λουκούμι δεν είναι;

Όσο για την παρασκευή του ακανέ θα πρέπει να πούμε πως επί Τουρκοκρατίας, γινόταν με τις τεχνικές της τότε εποχής.
Σε μεγάλα καζάνια δηλαδή, έβραζαν ρετσέλια και πετιμέζια με νερό, που προέρχονταν όπως προείπαμε από την πηγή του Λαϊλιά, γι’ αυτό μάλιστα ακόμα και σήμερα πάρα πολλοί παρασκευαστές ακανέ, προσθέτουν στην ονομασία το “Ακανές Λαϊλιά Σερρών”.
Λέγεται ότι το νερό του Λαϊλιά, καθότι ήταν δροσερό και ελαφρύτερο ήταν το βασικότερο συστατικό κι αυτό που έδινε όλη τη νοστιμιά στον ακανέ.
Τα πετιμέζια και τα ρετσέλια αντικαταστάθηκαν με τα χρόνια με χυμό ζαχαροκάλαμου και νισεστέ και φυσικά στις μέρες μας αντί του ζαχαροκάλαμου χρησιμοποιείται η ζάχαρη.
Το μείγμα, αφού γινόταν πηχτό, πρόσθεταν φρέσκο βούτυρο και στο τέλος ξηρούς καρπούς.
Να σημειώσουμε εδώ πως το μείγμα στην διαδικασία παρασκευής, ανακατεύεται συνεχώς!
Και όταν το μείγμα  κρύωνε, το έκοβαν σε μικρά κομμάτια και το σέρβιραν για γλυκό.
Πολύ αργότερα την δεκαετία του ‘90 ο Νίκος Καζακίδης έφερε την δική του επανάσταση στον ακανέ και χρησιμοποίησε για πρώτη φορά παγοθήκες που στρογγυλοποίησαν τον ακανέ, κάνοντάς τον μάλιστα σαν μικρή μπάλα κομμένη στην μέση.
Φυσικά όταν σήμερα μιλάμε για ακανέδες εννοούμε τις μικρές, γλυκιές μπουκιές, με άρωμα ευωδιαστού βουτύρου, με καβουρδισμένα αμύγδαλα και εικόνα λουκουμιού.
Αλλά με μια ιδιαίτερη γεύση…
Ο Ακανές που όπως είπαμε περιέχει μόνο νερό, ζάχαρη, νισιστέ, καβουρδισμένα αμύγδαλα και ολόφρεσκο κατσικίσιο βούτυρο.
Όμως το νισεστέ μπορεί να είναι ένα πολύ ψιλό αλεύρι το οποίο δεν είναι απαραίτητα από καλαμπόκι, αλλά μπορεί να προέρχεται από οποιοδήποτε αμυλούχο δημητριακό.
Για αυτό και δεν έχουν όλοι οι ακανέδες στις Σέρρες την ίδια ακριβώς γεύση!
Όπως επίσης και δεν χρησιμοποιούν όλοι κατσικίσιο βούτυρο, μιας και κάποιοι επιλέγουν να χρησιμοποιούν βουβαλίσιο βούτυρο.

Επίσης, διαφοροποιείται από παρασκευαστή σε παρασκευαστή η διάρκεια κοχλασμού του μείγματος στο καζάνι,  όπως φυσικά και το χρώμα του.
Άλλες φορές είναι σαν κεχριμπάρι και άλλες φορές είναι πιo ανοικτό) και φυσικά η διάχυτη, διαφορετική  μυρωδιά του βούτυρου (κατσικίσιου ή βουβαλίσιου) που δημιουργούν την βελούδινη υφή και την απολαυστική του γεύση.
Ακόμα, υπάρχουν πολλές διαφοροποιήσεις όσον αφορά τα αμύγδαλα και τον χρόνο καβουρντίσματος
Στις Σέρρες, βέβαια, η ιστορία του ακανέ είναι συνυφασμένη με την οικογένεια Ρούμπου, που άνοιξε το πρώτο μαγαζί του στην αγορά των Σερρών το 1927 και σύντομα έγινε γνωστός σε όλη την Ελλάδα για την ποιότητά του.
Το πρώτο βραβείο δεν άργησε να έρθει, ενώ ακολούθησαν μια σειρά από μετάλλια, βραβεία και διακρίσεις για την σταθερή ποιότητα αλλά και την γεύση του ακανέ.
Γνωστός, όμως, σε όλη την Ελλάδα, ο ακανές έγινε από τον Νίκο Καζακίδη με την επωνυμία Βασάκη και από το ΠΑΡΦΕ που τον «ταξίδεψε» και στο εξωτερικό.
Σήμερα βέβαια στην πόλη μας υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις που παρασκευάζουν παραδοσιακό ακανέ.
Έτσι έχουμε εκτός από τον ακανές Ρούμπου και τον ακανέ Βασάκη, τον ακανέ Νικολαΐδη, τον ακανέ Μπουφίδη, τον ακανέ του ΠΑΡΦΕ  που είναι και η εξέλιξη του ακανέ…

Ακανές ΠΑΡΦΕ

Η εξέλιξη του ακανέ

Αν όλοι οι προηγούμενοι παρασκευαστές ακανέ, βοήθησαν στα πρώτα στάδια της δημιουργίας και της υποστήριξης του τοπικού Brand name, o Σάκης Σαπουνάκης και η εταιρεία PARFAIT που ίδρυσε ο ίδιος τον Μάρτιο του 1981 και δραστηριοποιείται στην Παραγωγή και Εμπορία ειδών Ζαχαροπλαστικής, την πήγε πολλά βήματα παραπέρα.
Όχι μόνο διατήρησε το προϊόν παραδοσιακό και αγνό, όπως και όλοι οι προηγούμενοι φυσικά, αλλά αρχικά το εισήγαγε στα Καταστήματα Αφορολογήτων Ειδών DUTY FREE σε όλη την επικράτεια (αεροδρόμια, λιμάνια, μεθοριακούς σταθμούς), και στη συνέχεια καινοτόμησε, επικαλύπτοντας το με σοκολάτα υγείας και γάλακτος, δημιουργώντας την σειρά Choco Delights.

Μια σειρά μάλιστα, που πρόσφατα βραβεύτηκε, στο Διαγωνισμό Τροφίμων, Οίνων και Ποτών «OLYMP AWARDS 2017» με το Αργυρό βραβείο, φέρνοντάς μας στις μνήμες άλλες εποχές, όταν ο τοπικός μας ακανές έπαιρνε πρωτιές στην Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης…
Το Χρυσό βραβείο, βέβαια, το κέρδισε με το Λουκούμι με Σταφίδες, ενώ στη συλλογή συγκαταλέγονται και άλλα βραβεία, όπως το Αργυρό με τον Παραδοσιακό Κουραμπιέ και το Xάλκινο με το Λουκούμι με Αποξηραμένο Blueberry!
Λουκούμι είναι ο ακανές, επιμένει ο Σάκης Σαπουνάκης και μάλιστα ένα λουκούμι που δεν μπορείς να το βρεις πουθενά στον κόσμο.
Ένα λουκούμι στο οποίο ο Σαπουνάκης έβαλε το δικό του «μεράκι» και κέφι, επιλέγοντας με μαεστρία εκτός από τις σοκολάτες και το δικό του βούτυρο για να τον «ντύσει».
Ένα βούτυρο μοναδικό όπως και ο ακανές!
Η γεύση του ακανέ PARFAIT βέβαια είναι πιό απαλή και σαφώς πιό …σύγχρονη όπως και όλα τα γλυκά PARFAIΤ, μιας και βασίζονται στην εξαιρετική ζαχαροπλαστική της οποίας «πρωτοπόρος» υπήρξε ο μαθητής του Κοντού και του Νομίδη, Σάκης Σαπουνάκης.
Γιατί και οι δύο που προαναφέραμε ήταν η ζωντανή ιστορία του γλυκού στην πόλη μας…
Μια ιστορία που συνεχίζεται σήμερα σε μια εκσυγχρονισμένη βιοτεχνική μονάδα Ζαχαροπλαστικής, άρτια εξοπλισμένη με μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας και πιστοποιημένη κατά ΙSO 22000: 2005.
Μια βιοτεχνική μονάδα που τροφοδοτεί, με αποκλειστικά δικά της προϊόντα, ένα Ζαχαροπλαστείο στο χώρο παραγωγής της και τρία Ζαχαροπλαστεία-Καφέ στη Θεσσαλονίκη και τις Σέρρες.
Στη νέα γενιά της οικογένειας Σαπουνάκη πέφτει βήμα- βήμα πλέον ο κλήρος, τον Γιάννη και τον Κωνσταντίνο, μαζί με την ευθύνη να κάνουν ακόμα πιο εκλεπτυσμένη τη γεύση, πιο εμπορικό το προϊόν και να οδηγήσουν την Σερραϊκή ζαχαροπλαστική σε ακόμα πιο ψηλά …μετερίζια.
Άλλωστε ο ακανές είναι το καλύτερο «διαβατήριο» για να ανοίξουν τις αγορές που χρειάζονται..

Aκανές Bασάκη

Το διαβατήριο για το ταξίδι σε όλη την Ελλάδα

Αν η παρασκευή του ακανέ είναι για τους «δικούς» μας ζαχαροπλάστες μια τελετουργία, σκεφτείτε πόσο όμορφα ακούγονται οι ιστορίες από τους ίδιους του «μαστόρους» γύρω από τον ακανέ.
Ιστορίες από ανθρώπους με μεράκι και κέφι που πήραν ένα προϊόν απλό και παραδοσιακό και το εξέλιξαν.
Ανθρώπους που είναι ουσιαστικά η ζωντανή ιστορία της τοπικής ζαχαροπλαστικής και φυσικά του ίδιου του τόπου μας
Τον Νίκο Καζακίδη παιδάκι ακόμα τον θυμάμαι να πηγαινοέρχεται με ένα τεράστιο ταψί από το εργαστήριο του Συμεωνίδη, στην αρχή της Δυτ.Θράκης στο φούρνο του Βλαχόπουλου, για να φουρνίσει …γλυκίσματα.
Αυτά στην δεκαετία του ’60, μιας και πολύ νέος ακόμα ο Νίκος Καζακίδης, ξεκίνησε την δική του επιχείρηση, με παρέα τον γαμπρό του Βασάκη, επωνυμία που θα κρατήσει ως σήμερα.

Στο Νίκο μάλιστα έπεσε ο κλήρος να είναι αυτός που θα έκανε την πρώτη προσπάθεια να «βγάλει προς τα έξω» τον Σερραϊκό ακανέ.
Μια προσπάθεια που μπορεί την πρώτη φορά να μην στέφτηκε με απόλυτη επιτυχία, αλλά χάρις στην επιμονή και την υπομονή του, κατάφερε να τον «πουλήσει» σε όλη την Ελλάδα.
Στην αρχή τον «κόλλησε» η άτακτη μορφή του ακανέ, αλλά τον άλλαξε βάζοντάς τον σε φόρμα, χρησιμοποιώντας στην αρχή αυτοσχέδιες … παγοθήκες!
Αργότερα βέβαια οι παγοθήκες έγιναν μόνιμα καλούπια, δίνοντας στον ακανέ το στρογγυλό σχήμα που έχει ακόμα και σήμερα.
Στη σημερινή γενιά όμως έλαχε να αυτοματοποιήσει απόλυτα την παραγωγή, να κρατήσει και να βελτιώσει την ποιότητα και την ποικιλία στον ακανέ και να του δώσει το «διαβατήριο» για να μπορέσει να πουληθεί σε όλη την χώρα.
Φυσικά τεράστιο ρόλο έπαιξαν οι εγκαταστάσεις της εταιρίας Βασάκη, που τελειοποιήθηκαν ήδη από την περασμένη δεκαετία, ενώ μαζί με τον ακανέ η νέα γενιά «έσπρωξε» στην αγορά το λουκούμι, το κανταΐφι, το τουλουμπάκι, τον μπακλαβά και φυσικά τον …κουραμπιέ!
Όλα αυτά χάρις στο τοπικό Brand name που είναι ο ακανές!
Σήμερα βέβαια τον ακανέ τον «πάντρεψε» ο Βασάκης με βουβαλίσιο βούτυρο, δίνοντας στο προιόν μια διαφορετική γεύση, που είναι και μοναδική σε όλη την Ελλάδα.

Related posts

Read previous post:
Crunchitas Natural Taste: Η ΓΕΥΣΗ ΠΟΥ ΞΕΤΡΕΛΑΙΝΕΙ!!!

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Θέμης Πεταλωτής Πεντανόστιμα σνακ δημητριακών, χωρίς κανένα απολύτως συντηρητικό Τι κι αν δεν τα ξέρουμε;, Τι κι αν δε...

Close

Powered by e-vima.gr e-vima.gr e-vima.gr e-vima.gr e-vima.gr e-vima.gr