ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΑ-ΑΝΤΙΣΗΠΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΡΟΝΟΪΟΣ

Τα απολυμαντικά είναι  χρήσιμα ως ενισχυτικά στο πλύσιμο με χλιαρό νερό και σαπούνι για την αντιμετώπιση  παθογόνων μικροοργανισμών, όπως ο νέος Κορωνοϊός

Του Νίκου Κατσαρού *

Ο ιός αυτός, όπως και πολλοί άλλοι παθογόνοι ιοί, δομικά διαθέτει ένα εξωτερικό περίβλημα που αποτελείται από λιπίδια και πρωτεΐνες λόγω των λιπιδίων, to περίβλημα διαλύεται εύκολα από το σαπούνι και το χλιαρό νερό και ο κορωνοϊός καταστρέφεται.

Ωστόσο το σαπούνι και το νερό δεν είναι πάντοτε εύκαιρα, ενώ το σαπούνισμα δεν σκοτώνει απαραιτήτως όλους τους άλλους παθογόνους μικροοργανισμούς.

Έτσι αναλόγως με την περίσταση μπορεί να χρειάζεται απολύμανση.

Τα απολυμαντικά που χρησιμοποιούμε στα χέρια και στις επιφάνειες συνήθως περιέχουν αλκοόλες οπως:οινόπνευμα (αιθανόλη ή αλκοόλ) ή ισοπροπανόλη ή βουτανόλη σε διάφορες συγκεντρώσεις,  χλώριο σε ποικίλες μορφές και συγκεντρώσεις ή διάφορα άλλα χημικά συστατικά

Τον Κορωνοϊό COVID-19 εκτιμάται ότι καταπολεμούν αποτελεσματικότερα ορισμένα από αυτά.

Μελέτες που είχαν γίνει με τους παλαιότερους λοιμογόνους κορωνοϊούς SARS και MERS, είχαν δείξει ότι αποτελεσματικά εναντίον τους ήταν τα απολυμαντικά που περιέχουν: α) αλκοόλ σε περιεκτικότητα 62-71%, β) χλώριο (υποχλωριώδες  νάτριο) σε συγκέντρωση 0,1%, ή γ) υπεροξείδιο του υδρογόνου σε περιεκτικότητα 0,5%.

Τα προϊόντα με χλώριο ενδείκνυνται μόνο για τις επιφάνειες γιατί είναι πολύ ερεθιστικά για το δέρμα, ενώ το υπεροξείδιο του υδρογόνου χρησιμοποιείται κυρίως ως απολυμαντικό πληγών (οξυζενέ) και επιφανειών.

Οι επιπτώσεις που μπορούν να έχουν στο δέρμα εξαρτάται από το είδος τους.

Με τα αλκοολούχα αντισηπτικά των χεριών μία πιθανή επίπτωση μπορεί να είναι η ξηροδερμία, η οποία συνήθως παρατηρείται είτε με κακής ποιότητας αντισηπτικά είτε σε άτομα με ευαισθησία στο δέρμα»,.

Τα καλής ποιότητας αλκοολούχα αντισηπτικά συνήθως δεν προκαλούν ξηροδερμία, διότι περιέχουν μαλακτικούς παράγοντες όπως π.χ.γλυκερίνη που τα καθιστούν πιο «φιλικά» προς το δέρμα

. Αν, όμως, ένα άτομο έχει προδιάθεση και ευαισθησία στο δέρμα όχι μόνο μπορεί να εκδηλώσει ξηροδερμία με αυτά, αλλά ακόμα και δερματίτιδα με ήπιες ή έντονες εκδηλώσεις.

Τα προβλήματα αυτά μπορεί να εμφανιστούν κυρίως με την επαναλαμβανόμενη, συχνή χρήση. Η δερματίτιδα εξ επαφής εκδηλώνεται με συμπτώματα που κυμαίνονται από ήπια έως πολύ σοβαρά, και συμπεριλαμβάνουν ξηρότητα, ερεθισμό, κνησμό, απολέπιση, «σκασίματα» στο δέρμα ή ακόμα και αιμορραγία και πόνο.

.

Μία άλλη πιθανή επίπτωση είναι η αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής, η οποία αντιπροσωπεύει την αλλεργία σε συστατικά των αντισηπτικών, αλλά δεν είναι τόσο συχνή.

Στις πιο σοβαρές μορφές της, οι οποίες είναι ακόμα σπανιότερες, η αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής συνοδεύεται από συμπτώματα αναφυλαξίας (π.χ. δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χείλη, τη γλώσσα κ.λπ.).

Εκτός από την ευαισθησία και την προδιάθεση, άλλοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο δερματίτιδας κατά τη συνεχή χρήση των αντισηπτικών χεριών είναι τα αρώματα και τα συντηρητικά που ενδέχεται να περιέχουν, το συνεχές πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό μετά τη χρήση του αντισηπτικού (αυτό δεν πρέπει να γίνεται) και η χρήση γαντιών ενόσω τα χέρια είναι ακόμα υγρά από το αντισηπτικό ή από το πλύσιμο.

Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι το πλύσιμο των χεριών με καυτό νερό και το συνεχές στέγνωμα με κακής ποιότητας χάρτινες πετσέτες.

Η δερματίτιδα είναι επίσης πιθανότερη σε όσους δεν χρησιμοποιούν τακτικά ενυδατικές κρέμες χεριών.

Τα απολυμαντικά επιφανειών με χλώριο είναι ισχυρά και αποτελεσματικά, αλλά είναι ερεθιστικά όχι μόνο για το δέρμα, αλλά και για τους βλεννογόνου.

Όταν έρχονται σε επαφή με το δέρμα, μπορεί να  προκαλέσουν τοξικές ή αλλεργικές αντιδράσεις που μπορεί να οδηγήσουν στην ανάπτυξη δερματικού εγκαύματος.

Υπάρχει επίσης ενδεχόμενο να απορροφήσει μικρή ποσότητα χλωρίου το δέρμα.

Όσον αφορά το υπεροξείδιο του υδρογόνου, τα απολυμαντικά επιφανειών που το περιέχουν δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή με το δέρμα διότι μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις όπως έγκαυμα, δερματικό ερεθισμό, φλύκταινες, κνησμό, δερματίτιδα.

Το ιατρικό οξυζενέ είναι ειδικό διάλυμα, το οποίο χρησιμοποιείται για την απολύμανση των πληγών.

Ωστόσο ούτε με αυτό πρέπει να γίνεται συχνή χρήση ή κατάχρηση

.

Συνιστούμε σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Προστασίας της Υγείας:

* Να διαβάζετε προσεκτικά τις οδηγίες χρήσης των απολυμαντικών και των αντισηπτικών και να τις ακολουθείτε πιστά.

* Να φυλάτε τα προϊόντα αυτά σε θερμοκρασία δωματίου, μακριά από την υγρασία και τη ζέστη.

* Να διατηρείτε σφικτά κλειστά τα μπουκάλια όταν δεν τα χρησιμοποιείτε.

* Μην αφήνετε τα προϊόντα αυτά εκτεθειμένα στα μικρά παιδιά.

* Μην εκθέτετε μεγάλες επιφάνειες του σώματός σας στα αλκοολούχα αντισηπτικά..

* Να θυμάστε ότι τα αλκοολούχα αντισηπτικά είναι εύφλεκτα. Επομένως μην τα χρησιμοποιείτε δίπλα σε φωτιά. .

* Να φοράτε ελαστικά γάντια και να έχετε ανοιχτά όλα τα παράθυρα όταν χρησιμοποιείτε χλωρίνη. Ιδανικά πρέπει να φοράτε και μάσκα και ειδικά προστατευτικά ματιών.

* Μην αναμιγνύετε την χλωρίνη με άλλα καθαριστικά, ούτε με οινόπνευμα. Να την αναμιγνύετε μόνο με κρύο νερό, ακολουθώντας τις οδηγίες χρήσης

* Μην κάνετε κατάχρηση στο οξυζενέ και μην το χρησιμοποιείτε ως αντισηπτικό χεριών.

* Μετά το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό να τα αλείφετε με μια καλή ενυδατική κρέμα, όσο πιο συχνά μπορείτε.

Εχει αναφερθεί ότι απολυμαντικά μέσα στο αυτοκίνητο στις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού και εκτεθειμένα στον ήλιο εξεράγησαν λόγω της υψηλής πίεσης που αναπτύσσεται από την εξάτμηση της αλκοόλης συγχρόνως με έκλυση φωτιάς σε μερικές περιπτώσεις..

Συνιστάται να μην αφήνουμε τα απολυμαντικά μέσα στο αυτοκίνητο το καλοκαίρι.

* Ο Νίκος Κατσαρός είναι π.Πρόεδρος Ενωσης Ελλήνων Χημικών και Διευθυντής Τμήματος Βιοϊατρικής New York College

Διαβάστε επίσης για το μούδιασμα των χεριών: